ଭୁବନେଶ୍ବର (ଆମ ଟିଭି): ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇ ସାଧାରଣତଃ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଭୟ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଅନିଶ୍ଚିତତାର ଛବି ଥାଏ। କିନ୍ତୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା ଓ ମନୋବିଜ୍ଞାନ କହେ—ମୃତ୍ୟୁ ପାଖେଇ ଆସିବା ସମୟରେ ମଣିଷର ମନ ଭୟରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସ୍ମୃତି, ଭଲପାଇବା ଓ ଶାନ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ମନେ ପଡ଼ନ୍ତି ତାଙ୍କର ପରିବାର ଓ ପ୍ରିୟଜନ।
ହୃଦୟ ବନ୍ଦ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମସ୍ତିଷ୍କ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ ହୁଏନି
ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ମଣିଷର ହୃଦୟ ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ମସ୍ତିଷ୍କ ସାଧାରଣତଃ ୫ରୁ ୭ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ରହିଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ଯୋଗାଣ କମିଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମସ୍ତିଷ୍କ ନିଜର ଶେଷ ଶକ୍ତିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହାକୁ ‘ଏଣ୍ଡ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍ ବ୍ରେନ୍ ଆକ୍ଟିଭିଟି’ ବୋଲି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି।ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏହା ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ, ବିଶେଷକରି ସ୍ମୃତି ଏବଂ ଚେତନା ସହିତ ଜଡିତ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ। ମୃତ୍ୟୁ ପାଖେଇ ଆସିବା ସହିତ, ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଗାମା ତରଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ହଠାତ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଗାମା ତରଙ୍ଗ ସ୍ମୃତି, ସ୍ୱପ୍ନ ଏବଂ ସଚେତନତା ସହିତ ଜଡିତ।
‘ଲାଇଫ୍ ରିଭ୍ୟୁ’: ଜୀବନର ଶେଷ ସମୀକ୍ଷା
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣଗୁଡ଼ିକ ତୀବ୍ର ହୁଏ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏପରି ଅନୁଭବ କରିପାରେ ଯେପରି ତାଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଝଲସୁଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଅନେକ ଲୋକ କୁହନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କର ସମଗ୍ର ଜୀବନକୁ ଦେଖନ୍ତି।
ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ ଜୀବନ ପୁନରାବୃତ୍ତି କିମ୍ବା ଜୀବନ ସମୀକ୍ଷା କୁହାଯାଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ମସ୍ତିଷ୍କ ଅତୀତର ପ୍ରମୁଖ ସ୍ମୃତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପୁନର୍ବାର ମନେ ପକାଏ। ଏହି ସ୍ମୃତିଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଭାବପ୍ରବଣ ହୋଇଥାଏ, ଯେପରିକି ପିଲାଦିନ, ପରିବାର, ପିତାମାତା, ପତି କିମ୍ବା ପିଲାମାନଙ୍କର। ନକାରାତ୍ମକ ସ୍ମୃତି ଅପେକ୍ଷା ସକାରାତ୍ମକ ସ୍ମୃତି ଅଧିକ ଥର ଉଭା ହୁଏ, ଯାହା ମନକୁ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ।
ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ, ଶରୀର ଏଣ୍ଡୋରଫିନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନ୍ୟୁରୋକେମିକାଲ୍ସ ମୁକ୍ତ କରେ। ଏଣ୍ଡୋରଫିନ୍ ଶରୀରର ପ୍ରାକୃତିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହି ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଚିନ୍ତା ଏବଂ ଭୟକୁ ହ୍ରାସ କରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଅନେକ ଲୋକ ସେମାନଙ୍କର ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶାନ୍ତି, ହାଲୁକା ମୁଣ୍ଡ କିମ୍ବା ସ୍ୱପ୍ନ ପରି ଅବସ୍ଥା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହାକୁ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟତର ଅଭିଜ୍ଞତା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା।
ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରିୟଜନ କାହିଁକି ଆଗରେ?
ମନୋବିଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମସ୍ତିଷ୍କ ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଭାବପ୍ରବଣ ସମ୍ପର୍କକୁ ଖୋଜେ। ପରିବାର ଓ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ସ୍ମୃତି ହେଉଛି ମନର ସବୁଠାରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନ। ସେଥିପାଇଁ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେହି ମୁହଁ ଓ ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ମନେ ପଡ଼େ, ଯାହା ସହିତ ଗଭୀର ଭଲପାଇବା ଜଡିତ।